Publication: การศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน
Submitted Date
Received Date
Accepted Date
Issued Date
2014
Copyright Date
Announcement No.
Application No.
Patent No.
Valid Date
Resource Type
Edition
Resource Version
Language
th
File Type
No. of Pages/File Size
ISBN
ISSN
eISSN
DOI
Scopus ID
WOS ID
Pubmed ID
arXiv ID
item.page.harrt.identifier.callno
Other identifier(s)
Journal Title
Volume
Issue
Edition
Start Page
End Page
Access Rights
Access Status
Rights
Rights Holder(s)
Physical Location
Bibliographic Citation
Research Projects
Organizational Units
Authors
Journal Issue
Title
การศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน
Alternative Title(s)
An analytical study of Buddhist ethics for household life in I-san Phaya
Author’s Affiliation
Author's E-mail
Editor(s)
Editor’s Affiliation
Corresponding person(s)
Creator(s)
Compiler
Advisor(s)
Illustrator(s)
Applicant(s)
Inventor(s)
Issuer
Assignee
Other Contributor(s)
Series
Has Part
Abstract
วิทยานิพนธ์ เรื่อง " การศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน " นี้มีวัตถุประสงค์อยู่ ๓ ประการ คือ ๑ ) เพื่อศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์ในบทผญาอีสานที่เกี่ยวกับการครองเรือน ๒ ) เพื่อศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือน และ ๓ ) เพื่อศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยการศึกษาค้นคว้าจากพระไตรปิฎก เอกสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับบทผญาอีสาน ซึ่งอยู่ภายใต้กรอบแนวคิดในทางพุทธจริยศาสตร์ แล้วนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า หลักพุทธจริยศาสตร์ในบทผญาอีสานที่เกี่ยวกับการครองเรือน เป็นปรัชญาของปราชญ์ชาวบ้านอีสานที่มีแนวคิดในการที่จะอบรมสั่งสอนลูกหลานของชาวอีสาน รวมถึงเป็นคติสอนใจให้กับบุคคลทั่วไปได้นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ ซึ่งอยู่ภายใต้หลักคำสอนในทางพระพุทธศาสนา ใช้สอนสามีให้มีความขยันอดทน สอนภรรยาให้มีความซื่อสัตย์ สอนลูกหลานให้มีความกตัญญู สอนคนรอบข้างให้รู้จักพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนนั้น พระพุทธองค์ ได้ทรงแนะนำผู้ครองเรือนว่า บิดา มารดา สามี ภรรยา บุตร ทาสและกรรมกรควรปฏิบัติต่อกันอย่างไรในการดำเนินชีวิต โดยเน้นที่การให้การศึกษาอบรมศีลธรรมสำหรับการครองเรือน ประกอบด้วยหลัก พรหมวิหาร ๔ ฆราวาสธรรม ๔ สมชีวิธรรม ๔ จักร ๔ อิทธิบาท ๔ สังคหวัตถุ ๔ สัปปุริสธรรม ๗ และ ทิศ ๖ เป็นต้น ถ้าหากประชาชนผู้ครองเรือนตระหนักถึงแนวทางทางพระพุทธศาสนาแล้วชีวิตการครองเรือนก็จะมีแต่ความสุขและไม่ก่อปัญหาให้กับสังคมส่วนรวม เมื่อวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน ช่วยทำให้เข้าใจว่า ผู้ครองเรือนควรมีความเมตตากรุณาและซื่อสัตย์กตัญญูต่อกันให้มากที่สุดโดยยึดหลักการทางพุทธจริยศาสตร์และนำคติสอนใจจากบทผญาอีสานและหลักการทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตเพื่อให้ชีวิตการครองเรือนนั้นเจริญรุ่งเรืองและมีแต่ความสุข โดยให้รู้จักหน้าที่ของตนเองระหว่าง บิดามารดา สามีภรรยา บุตรธิดา ผู้ใต้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงาน กล่าวคือ บิดามารดาปฏิบัติต่อบุตรธิดา โดยการห้ามไม่ให้ทำชั่ว ให้ตั้งอยู่ในความดี ให้การศึกษา หาภรรยาหรือสามีให้ และมอบทรัพย์สมบัติให้ในเวลาที่เหมาะสม ในขณะเดียวกัน บุตรก็พึงปฏิบัติต่อบิดามารดาด้วยการเลี้ยงดูท่าน ช่วยกิจการงานของท่าน ช่วยดำรงวงศ์ตระกูลประพฤติตัวให้เหมาะสมเป็นทายาท และทำบุญอุทิศให้เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว เช่นเดียวกัน คู่สามีภรรยา ควรมีความซื่อสัตย์ จริงใจต่อกัน คือ ตั้งใจจริงต่อการที่จะประคับประคองชีวิตคู่ให้มีความสุข ตั้งใจจริงต่อการที่จะสร้างครอบครัวให้มีความมั่นคง จริงใจ จริงวาจา และจริงการกระทำ รวมไปถึง การปฏิบัติต่อผู้ใต้บังคับบัญชาด้วยความเมตตาและยุติธรรมไม่เอาเปรียบหรือกดขี่ข่มเหงในหน้าที่การงาน ขณะเดียวกัน ผู้ใต้บังคับบัญชาก็ต้องซื่อสัตย์และสุจริตต่อผู้เป็นนายของตน หากผู้ครองเรือนสามารถประพฤติปฏิบัติได้ดังที่กล่าวมานี้ครอบครัวก็จะอยู่ในสังคมและคนรอบข้างได้อย่างมีความสุข
Table of contents
Description
Sponsorship
Degree Name
พุทธศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
บัณฑิตวิทยาลัย
Degree Discipline
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย