Publication: การศึกษาเชิงวิเคราะห์อิทัปปัจจยตาในทัศนะของพุทธทาสภิกขุ
Submitted Date
Received Date
Accepted Date
Issued Date
2014
Copyright Date
Announcement No.
Application No.
Patent No.
Valid Date
Resource Type
Edition
Resource Version
Language
th
File Type
No. of Pages/File Size
ISBN
ISSN
eISSN
DOI
Scopus ID
WOS ID
Pubmed ID
arXiv ID
item.page.harrt.identifier.callno
Other identifier(s)
Journal Title
Volume
Issue
Edition
Start Page
End Page
Access Rights
Access Status
Rights
Rights Holder(s)
Physical Location
Bibliographic Citation
Research Projects
Organizational Units
Authors
Journal Issue
Title
การศึกษาเชิงวิเคราะห์อิทัปปัจจยตาในทัศนะของพุทธทาสภิกขุ
Alternative Title(s)
Analytical study on the specific conditionality (idappaccayata) in Buddhadasa Bhikkhu's viewpoint
Author’s Affiliation
Author's E-mail
Editor(s)
Editor’s Affiliation
Corresponding person(s)
Creator(s)
Compiler
Advisor(s)
Illustrator(s)
Applicant(s)
Inventor(s)
Issuer
Assignee
Other Contributor(s)
Series
Has Part
Abstract
วิทยานิพนธ์นี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องอิทัปปัจจยตาในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุ โดยมีวัตถุประสงค์ ๓ ข้อ (๑) เพื่อศึกษาอิทัปปัจจยตาที่ปรากฏในคัมภีร์พระไตรปิฏก (๒) เพื่อศึกษาอิทัปปัจจยตาในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุ (๓) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ทัศนะเรื่องอิทัปปัจจยตาของท่านพุทธทาสภิกขุ โดยเป็นการศึกษาในเชิงเอกสาร จากการศึกษาพบว่า อิทัปปัจจยตา ในคัมภีร์พระไตรปิฎกนั้น มีความหมายว่าความเป็นเหตุเป็นปัจจัย ของสิ่งต่าง ๆ ซึ่งความหมายนี้มีอยู่ ๒ ลักษณะ (๑) ลักษณะความเป็นเหตุเป็นปัจจัยก่อให้สิ่งอื่นเกิด (๒) ลักษณะความเป็นเหตุเป็นปัจจัยก่อให้สิ่งอื่นดับ แม้ว่าพระพุทธเจ้าจะทรงพระชนม์อยู่หรือปรินิพพานแล้วก็ตาม ความเป็นเหตุเป็นปัจจัยก็ยังคงอยู่ สิ่งนี้ยังคงดำรงความเป็นเหตุเป็นปัจจัยอยู่เช่นนี้เสมอ ส่วนอิทัปปัจจยตา ในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุนั้น ท่านได้นิยามความหมายของอิทัปปัจจยตาไว้ว่า เป็นกระแสแห่งเหตุปัจจัย ท่านอธิบายความเป็นเหตุเป็นปัจจัยว่า เหตุปัจจัยนี้มีอยู่ ๒ ลักษณะ (๑) ลักษณะที่ มีเหตุมีปัจจัยปรุงแต่งให้เกิดสิ่งนั้นสิ่งนี้ (๒) ลักษณะที่ไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยปรุงแต่งจนทำให้สิ่งต่างๆ ดับลง ทั้ง ๒ ลักษณะนี้ เป็นสิ่งที่มีอยู่จริงตามธรรมชาติ เป็นกฎธรรมชาติ โลกนี้จะมีผู้ค้นพบกฎชนิดนี้หรือไม่ กฎนี้ก็ยังคงมีอยู่และดำเนินไป ตามลักษณะความเห็นเหตุเป็นปัจจัยอยู่เช่นนี้ จากการวิเคราะห์เรื่องอิทัปปัจจยตาในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุ พบว่าการนิยามความหมายอิทัปปัจจยตาของท่านพุทธทาสภิกขุนั้นมีความสอดคล้องกับคัมภีร์พระไตรปิฏก อิทัปปัจจยตา คือ ความเป็นเหตุเป็นปัจจัยของสิ่งต่าง ๆ ที่เกิด-ดับต่อเนื่อง ซึ่งท่านพุทธทาสภิกขุเรียกอาการอย่างนี้ว่า กระแสแห่งเหตุปัจจัย และเหตุปัจจัยนี้ มีอยู่ ๒ ลักษณะ (๑) ลักษณะที่มีเหตุมีปัจจัยปรุงแต่งก่อให้เกิดสิ่งต่าง ๆ เพราะสิ่งนี้มี สิ่งนั้นจึงมี (๒) ลักษณะที่ไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยปรุงแต่งให้สิ่งต่าง ๆ เกิด เพราะสิ่งนี้ดับ สิ่งนั้นจึงดับตาม ทั้ง ๒ ลักษณะนี้ล้วนมีความสอดคล้องกับคัมภีร์พระ ไตรปิฎก และท่านพุทธทาสภิกขุได้ตีความเพิ่มเพื่อให้เข้าใจหลักอิทัปปัจจยตาว่า เป็นหลักที่มิได้เจาะจงว่าควรใช้กับสิ่งมีชีวิตหรือไร้ชีวิต เป็นหลักสากลไม่เจาะจงสถานที่หรือเวลาที่จะมีผลเป็นหลักกลาง ๆ ไม่ระบุว่าดีหรือชั่ว เป็นหลักที่มีความเป็นเหตุเป็นปัจจัยล้วน ๆ
Table of contents
Description
Sponsorship
Degree Name
พุทธศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
บัณฑิตวิทยาลัย
Degree Discipline
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย