Publication: การศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน
| dc.contributor.author | พระนพพร กิตฺติสาโร (ศรีธนปัญญากุล) | |
| dc.contributor.author | Phra Nopporn Kittisaro (Srithanapanyakul) | en |
| dc.date.accessioned | 2023-12-16T06:45:39Z | |
| dc.date.available | 2023-12-16T06:45:39Z | |
| dc.date.issued | 2014 | |
| dc.date.issuedBE | 2557 | |
| dc.description.abstract | วิทยานิพนธ์ เรื่อง " การศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน " นี้มีวัตถุประสงค์อยู่ ๓ ประการ คือ ๑ ) เพื่อศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์ในบทผญาอีสานที่เกี่ยวกับการครองเรือน ๒ ) เพื่อศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือน และ ๓ ) เพื่อศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยการศึกษาค้นคว้าจากพระไตรปิฎก เอกสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับบทผญาอีสาน ซึ่งอยู่ภายใต้กรอบแนวคิดในทางพุทธจริยศาสตร์ แล้วนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า หลักพุทธจริยศาสตร์ในบทผญาอีสานที่เกี่ยวกับการครองเรือน เป็นปรัชญาของปราชญ์ชาวบ้านอีสานที่มีแนวคิดในการที่จะอบรมสั่งสอนลูกหลานของชาวอีสาน รวมถึงเป็นคติสอนใจให้กับบุคคลทั่วไปได้นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ ซึ่งอยู่ภายใต้หลักคำสอนในทางพระพุทธศาสนา ใช้สอนสามีให้มีความขยันอดทน สอนภรรยาให้มีความซื่อสัตย์ สอนลูกหลานให้มีความกตัญญู สอนคนรอบข้างให้รู้จักพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนนั้น พระพุทธองค์ ได้ทรงแนะนำผู้ครองเรือนว่า บิดา มารดา สามี ภรรยา บุตร ทาสและกรรมกรควรปฏิบัติต่อกันอย่างไรในการดำเนินชีวิต โดยเน้นที่การให้การศึกษาอบรมศีลธรรมสำหรับการครองเรือน ประกอบด้วยหลัก พรหมวิหาร ๔ ฆราวาสธรรม ๔ สมชีวิธรรม ๔ จักร ๔ อิทธิบาท ๔ สังคหวัตถุ ๔ สัปปุริสธรรม ๗ และ ทิศ ๖ เป็นต้น ถ้าหากประชาชนผู้ครองเรือนตระหนักถึงแนวทางทางพระพุทธศาสนาแล้วชีวิตการครองเรือนก็จะมีแต่ความสุขและไม่ก่อปัญหาให้กับสังคมส่วนรวม เมื่อวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน ช่วยทำให้เข้าใจว่า ผู้ครองเรือนควรมีความเมตตากรุณาและซื่อสัตย์กตัญญูต่อกันให้มากที่สุดโดยยึดหลักการทางพุทธจริยศาสตร์และนำคติสอนใจจากบทผญาอีสานและหลักการทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตเพื่อให้ชีวิตการครองเรือนนั้นเจริญรุ่งเรืองและมีแต่ความสุข โดยให้รู้จักหน้าที่ของตนเองระหว่าง บิดามารดา สามีภรรยา บุตรธิดา ผู้ใต้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงาน กล่าวคือ บิดามารดาปฏิบัติต่อบุตรธิดา โดยการห้ามไม่ให้ทำชั่ว ให้ตั้งอยู่ในความดี ให้การศึกษา หาภรรยาหรือสามีให้ และมอบทรัพย์สมบัติให้ในเวลาที่เหมาะสม ในขณะเดียวกัน บุตรก็พึงปฏิบัติต่อบิดามารดาด้วยการเลี้ยงดูท่าน ช่วยกิจการงานของท่าน ช่วยดำรงวงศ์ตระกูลประพฤติตัวให้เหมาะสมเป็นทายาท และทำบุญอุทิศให้เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว เช่นเดียวกัน คู่สามีภรรยา ควรมีความซื่อสัตย์ จริงใจต่อกัน คือ ตั้งใจจริงต่อการที่จะประคับประคองชีวิตคู่ให้มีความสุข ตั้งใจจริงต่อการที่จะสร้างครอบครัวให้มีความมั่นคง จริงใจ จริงวาจา และจริงการกระทำ รวมไปถึง การปฏิบัติต่อผู้ใต้บังคับบัญชาด้วยความเมตตาและยุติธรรมไม่เอาเปรียบหรือกดขี่ข่มเหงในหน้าที่การงาน ขณะเดียวกัน ผู้ใต้บังคับบัญชาก็ต้องซื่อสัตย์และสุจริตต่อผู้เป็นนายของตน หากผู้ครองเรือนสามารถประพฤติปฏิบัติได้ดังที่กล่าวมานี้ครอบครัวก็จะอยู่ในสังคมและคนรอบข้างได้อย่างมีความสุข | |
| dc.identifier.uri | https://harrt.in.th/handle/123456789/5299 | |
| dc.language.iso | th | |
| dc.subject | ผญาอีสาน | |
| dc.subject | การแต่งงาน | |
| dc.subject | ศีลธรรม | |
| dc.subject.isced | 0223 ปรัชญาและจริยธรรม | |
| dc.subject.oecd | 6.3 ปรัชญา จริยธรรมและศาสนา | |
| dc.title | การศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือนในบทผญาอีสาน | |
| dc.title.alternative | An analytical study of Buddhist ethics for household life in I-san Phaya | en |
| dc.type | วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโท (Master Thesis) | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| harrt.itemID | 105 | |
| harrt.researchArea | ปรัชญาพุทธเถรวาท | |
| harrt.researchGroup | ปรัชญา | |
| harrt.researchTheme.1 | จริยศาสตร์ | |
| harrt.researchTheme.2 | ปรัชญาพุทธเถรวาท | |
| mods.location.url | https://lib-opac.mcu.ac.th/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=142768 | |
| thesis.degree.department | บัณฑิตวิทยาลัย | |
| thesis.degree.grantor | มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย | |
| thesis.degree.level | ปริญญาโท | |
| thesis.degree.name | พุทธศาสตรมหาบัณฑิต |