Publication: การศึกษาเชิงวิเคราะห์อิทัปปัจจยตาในทัศนะของพุทธทาสภิกขุ
| dc.contributor.author | พระจรัสพงษ์ กวิสฺสรญาโณ (นิคาโม) | |
| dc.contributor.author | Phra Jaruspong Kavissaranano (Nikamo) | en |
| dc.date.accessioned | 2023-12-16T06:47:46Z | |
| dc.date.available | 2023-12-16T06:47:46Z | |
| dc.date.issued | 2014 | |
| dc.date.issuedBE | 2557 | |
| dc.description.abstract | วิทยานิพนธ์นี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องอิทัปปัจจยตาในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุ โดยมีวัตถุประสงค์ ๓ ข้อ (๑) เพื่อศึกษาอิทัปปัจจยตาที่ปรากฏในคัมภีร์พระไตรปิฏก (๒) เพื่อศึกษาอิทัปปัจจยตาในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุ (๓) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ทัศนะเรื่องอิทัปปัจจยตาของท่านพุทธทาสภิกขุ โดยเป็นการศึกษาในเชิงเอกสาร จากการศึกษาพบว่า อิทัปปัจจยตา ในคัมภีร์พระไตรปิฎกนั้น มีความหมายว่าความเป็นเหตุเป็นปัจจัย ของสิ่งต่าง ๆ ซึ่งความหมายนี้มีอยู่ ๒ ลักษณะ (๑) ลักษณะความเป็นเหตุเป็นปัจจัยก่อให้สิ่งอื่นเกิด (๒) ลักษณะความเป็นเหตุเป็นปัจจัยก่อให้สิ่งอื่นดับ แม้ว่าพระพุทธเจ้าจะทรงพระชนม์อยู่หรือปรินิพพานแล้วก็ตาม ความเป็นเหตุเป็นปัจจัยก็ยังคงอยู่ สิ่งนี้ยังคงดำรงความเป็นเหตุเป็นปัจจัยอยู่เช่นนี้เสมอ ส่วนอิทัปปัจจยตา ในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุนั้น ท่านได้นิยามความหมายของอิทัปปัจจยตาไว้ว่า เป็นกระแสแห่งเหตุปัจจัย ท่านอธิบายความเป็นเหตุเป็นปัจจัยว่า เหตุปัจจัยนี้มีอยู่ ๒ ลักษณะ (๑) ลักษณะที่ มีเหตุมีปัจจัยปรุงแต่งให้เกิดสิ่งนั้นสิ่งนี้ (๒) ลักษณะที่ไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยปรุงแต่งจนทำให้สิ่งต่างๆ ดับลง ทั้ง ๒ ลักษณะนี้ เป็นสิ่งที่มีอยู่จริงตามธรรมชาติ เป็นกฎธรรมชาติ โลกนี้จะมีผู้ค้นพบกฎชนิดนี้หรือไม่ กฎนี้ก็ยังคงมีอยู่และดำเนินไป ตามลักษณะความเห็นเหตุเป็นปัจจัยอยู่เช่นนี้ จากการวิเคราะห์เรื่องอิทัปปัจจยตาในทัศนะของท่านพุทธทาสภิกขุ พบว่าการนิยามความหมายอิทัปปัจจยตาของท่านพุทธทาสภิกขุนั้นมีความสอดคล้องกับคัมภีร์พระไตรปิฏก อิทัปปัจจยตา คือ ความเป็นเหตุเป็นปัจจัยของสิ่งต่าง ๆ ที่เกิด-ดับต่อเนื่อง ซึ่งท่านพุทธทาสภิกขุเรียกอาการอย่างนี้ว่า กระแสแห่งเหตุปัจจัย และเหตุปัจจัยนี้ มีอยู่ ๒ ลักษณะ (๑) ลักษณะที่มีเหตุมีปัจจัยปรุงแต่งก่อให้เกิดสิ่งต่าง ๆ เพราะสิ่งนี้มี สิ่งนั้นจึงมี (๒) ลักษณะที่ไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยปรุงแต่งให้สิ่งต่าง ๆ เกิด เพราะสิ่งนี้ดับ สิ่งนั้นจึงดับตาม ทั้ง ๒ ลักษณะนี้ล้วนมีความสอดคล้องกับคัมภีร์พระ ไตรปิฎก และท่านพุทธทาสภิกขุได้ตีความเพิ่มเพื่อให้เข้าใจหลักอิทัปปัจจยตาว่า เป็นหลักที่มิได้เจาะจงว่าควรใช้กับสิ่งมีชีวิตหรือไร้ชีวิต เป็นหลักสากลไม่เจาะจงสถานที่หรือเวลาที่จะมีผลเป็นหลักกลาง ๆ ไม่ระบุว่าดีหรือชั่ว เป็นหลักที่มีความเป็นเหตุเป็นปัจจัยล้วน ๆ | |
| dc.identifier.uri | https://harrt.in.th/handle/123456789/5446 | |
| dc.language.iso | th | |
| dc.subject.isced | 0223 ปรัชญาและจริยธรรม | |
| dc.subject.oecd | 6.3 ปรัชญา จริยธรรมและศาสนา | |
| dc.title | การศึกษาเชิงวิเคราะห์อิทัปปัจจยตาในทัศนะของพุทธทาสภิกขุ | |
| dc.title.alternative | Analytical study on the specific conditionality (idappaccayata) in Buddhadasa Bhikkhu's viewpoint | en |
| dc.type | วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโท (Master Thesis) | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| harrt.itemID | 111 | |
| harrt.researchArea | ปรัชญาพุทธเถรวาท | |
| harrt.researchGroup | ปรัชญา | |
| harrt.researchTheme.1 | อภิปรัชญา | |
| harrt.researchTheme.2 | ปรัชญาพุทธเถรวาท | |
| mods.location.url | https://lib-opac.mcu.ac.th/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=164437 | |
| thesis.degree.department | บัณฑิตวิทยาลัย | |
| thesis.degree.grantor | มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย | |
| thesis.degree.level | ปริญญาโท | |
| thesis.degree.name | พุทธศาสตรมหาบัณฑิต |