Publication:
การศึกษากระแส "ครูบาคติใหม่" ในภาคเหนือของไทย พุทธทศวรรษ 2530-2550

Simple item page
dc.contributor.authorณัฐพงศ์ ดวงแก้ว
dc.contributor.authorNattapong Doungkaewen
dc.coverage.temporal1987-2007
dc.date.accessioned2023-12-16T09:10:27Z
dc.date.available2023-12-16T09:10:27Z
dc.date.issued2016
dc.date.issuedBE2559
dc.description.abstractงานวิจัยฉบับนี้มุ่งศึกษาปรากฏการณ์การเกิดขึ้นและการขยายตัวของกระแส “ครูบาคติใหม่” ในภาคเหนือของไทยช่วงทศวรรษ 2530-2550 โดยเสนอว่าปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นจาก การรับรู้และความเข้าใจต่อเรื่องราวเกี่ยวกับครูบาศรีวิชัยของคนในปัจจุบัน ที่เกิดขึ้นจากกระแส การผลิตซ้ำและสร้างภาพลักษณ์ครูบาศรีวิชัยตั้งแต่ทศวรรษ 2470 และ ถูกตอกย้ำด้วยกระแสล้านนานิยมในทศวรรษ 2530 ทำให้ครูบาศรีวิชัยกลายเป็นการรับรู้และความเข้าใจหลักในฐานะบุคคลสาคัญของท้องถิ่น เกจิสำคัญรูปหนึ่งของพุทธศาสนาไทย และ กลายเป็นต้นแบบและความหมายของคำว่า “ครูบา”ความเข้าใจดังกล่าวส่งผลให้กลุ่มพระสงฆ์กลุ่มหนึ่งในภาคเหนือพยายามเชื่อมโยงตนเองกับภาพลักษณ์ของครูบาศรีวิชัย ซึ่งในงานวิจัยนี้เรียกพระสงฆ์กลุ่มดังกล่าวว่า “ครูบาคติใหม่” โดยการศึกษาแบ่งออกเป็น 4 บท (ไม่รวมบทนาและบทสรุป) บทที่ 2 เป็นการศึกษาพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงความหมายของคำว่า “ครูบา” ในวัฒนธรรมล้านนา โดยมีจุดเริ่มต้นจากการตั้งข้อสังเกตต่อการเพิ่มขึ้นจานวนมากของการนำคำดังกล่าวไปใช้ในกลุ่มพระสงฆ์ในภาคเหนือ หรือที่เรียกว่า “กลุ่มครูบาคติใหม่” บทที่ 3 เป็นการศึกษากระแสการผลิตซ้ำและการสร้างภาพลักษณ์ของครูบาศรีวิชัยที่เกิดขึ้นในทศวรรษ 2470 และยังคงดำเนินมาอย่างต่อเนื่องและมีอิทธิพลเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในปัจจุบัน เพื่อให้เห็นพื้นฐานการรับรู้และความเข้าของคนในปัจจุบันต่อคำว่า “ครูบา” และ “ครูบาศรีวิชัย” โดยมีข้อสังเกตที่เกิดจากกลุ่มพระสงฆ์ในภาคเหนือที่มักนำเสนอและเชื่อมโยงตัวเองกับเรื่องราวของครูบาศรีวิชัย ซึ่งทั้ง 2 บทนี้สามารถตอบคำถามได้ว่ากระแส “ครูบาคติใหม่” เกิดขึ้นมาได้อย่างไร และ “ครูบาคติใหม่” มีลักษณะอย่างไร บทที่ 4 และ 5 เป็นการศึกษาให้เห็นถึงการขยายตัวของกลุ่มครูบาคติใหม่ในสังคมปัจจุบัน โดยบทที่ 4 เป็นการศึกษาเกี่ยวกับความคาดหวังที่เกิดจากพื้นฐานความเชื่อทางศาสนาและความไม่มั่นคงในการดำเนินชีวิตของผู้คนในสังคมปัจจุบัน อันเป็นแรงจูงใจที่ทำให้คนในสังคมเลือกที่จะเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มผู้ศรัทธาครูบาคติใหม่ และบทที่ 5 เป็นการศึกษาการปรับตัวและการนำเสนอภาพลักษณ์ตัวตนของครูบาคติใหม่ที่สามารถสอดรับและตอบสนองความคาดหวังของผู้คนในสังคมได้อย่างลงตัว สามารถดึงดูดความสนใจและความศรัทธาของผู้คนให้แก่ตัวของครูบาคติใหม่เพิ่มมากยิ่งขึ้น
dc.description.abstractThis thesis aims to study the movement and growth of the “Neo-Kruba” in the northern region of Thailand during 2530s-2550s BE (the late 1980s to the late-2 0 0 0s) . This study claims that this phenomenon is a result of nowadays perception and understanding about Kruba Sriwichai’ s story from people. They are the consequence of the reproduction and presentation of Kruba Srivichai since the 2470s as well as Lannaist movement, localism in the northern region of Thailand, since 2530s. Due to these two influences, Kruba Sriwichai became a figure in the local context of the northern region and the representation of the “Kruba” meaning. This process affects the way in which certain groups of monks in the region, the so-called “NeoKruba” in this study, put their efforts to link themselves with Kruba Srivichai's representation. This study will be presented in four main chapters as follows. Chapter 2 presents the development and transformation of “Kruba” meaning in Lanna culture, based on a primary observation toward a rapid increase of “Kruba” term used by monk groups in the northern region, the Neo-Kruba. Chapter 3 presents the reproduction and representation processes of Kruba Srivichai, continuously developing since the 2470s, gaining more and more influences nowadays. The aim of this chapter is to indicate people's fundamental perception and understanding of “Kruba” and “Kruba Srivichai” nowadays. These two chapters will mainly answer how “Neo-Kruba” is created and how “Neo-Kruba” looks like. Chapter 4 and 5 aim to study the growth of “Neo-Kruba”. Chapter 4 in particular presents the expectation of fundamental religious belief and insecurity of people's daily life which both incentivise people to approach and take their parts in the “Neo-Kruba.” Chapter 5 in particular presents the adaptation and representation of “Neo-Kruba” toward the people's expectation to gain more attention and faith for the more fortified “Neo-Kruba.”en
dc.identifier.urihttps://harrt.in.th/handle/123456789/7544
dc.language.isoth
dc.subjectกระแสครูบาคติใหม่
dc.subjectภาพลักษณ์ครูบาศรีวิชัย
dc.subjectการผลิตซ้ำและการสร้างภาพลักษณ์
dc.subjectการรับรู้และความเข้าใจ
dc.subjectพุทธศาสนา
dc.subjectภาคเหนือ
dc.subjectNeo-Kruba Movement
dc.subjectKruba-Sriwichai Image
dc.subjectA Reproduction And Image Creation
dc.subjectPerception And Understanding
dc.subjectBuddhism
dc.subjectNorthern Thai.
dc.subject.isced0222 ประวัติศาสตร์และโบราณคดี
dc.subject.oecd6.1 ประวัติศาสตร์และโบราณคดี
dc.titleการศึกษากระแส "ครูบาคติใหม่" ในภาคเหนือของไทย พุทธทศวรรษ 2530-2550
dc.title.alternativeA study of "Neo-Kruba" movement in Northern Thailand 2530s-2550sen
dc.typeวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโท (Master Thesis)
dspace.entity.typePublication
harrt.itemID47
harrt.researchAreaประวัติศาสตร์
harrt.researchGroupประวัติศาสตร์
harrt.researchTheme.1ประวัติศาสตร์ไทย
harrt.researchTheme.2ประวัติศาสตร์ความคิดและภูมิปัญญา
mods.location.urlhttp://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:90277
thesis.degree.departmentคณะศิลปศาสตร์
thesis.degree.grantorมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
thesis.degree.levelปริญญาโท
thesis.degree.nameศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
Files
Collections
ประวัติศาสตร์ไทย